[WYLOGUJ SIĘ]




Wykorzystanie TIK w nauczaniu i uczeniu się uczniów ze SPE na przykładzie rządowego programu rozwijania kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych „Cyfrowa szkoła”

rodzaj publikacji: raport z badań, powstały w ramach badania Wykorzystanie TIK w nauczaniu i uczeniu się uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

wydany: 2013 | opubl. w internecie: tutaj | zobacz plik: PDF

autorzy: Agnieszka Białek

jednostka: Zespół Współpracy Krajowej i Zagranicznej (ZWKiZ)

opis lub streszczenie:

Celem sprawnie działającego systemu oświaty jest zapewnienie każdemu obywatelowi prawa do kształcenia, w szczególności prawa do nauki i opieki dzieci oraz młodzieży, odpowiedniego do wieku i indywidualnego rozwoju. Zapewnienie wszystkim osobom możliwie wysokiej jakości świadczeń edukacyjnych jest o tyle trudne, że uczniowie jako podmioty kształcenia są zróżnicowani pod względem indywidualnych potrzeb, jak i możliwości. Zbiorowość szkolna złożona jest z uczniów o standardowych umiejętnościach, poza normą intelektualną, wybitnie uzdolnionych, niepełnosprawnych, pochodzących ze środowisk zagrożonych wykluczeniem społecznym.Takie zróżnicowanie między uczniami wymaga zapewnienia różnorodnych form procesu wsparcia rozwoju ucznia. Kompleksowe działania podejmowane w ramach tego procesu, umożliwią dzieciom, mieszczącym się w szeroko pojętej normie, ujawnić drzemiące w nich zdolności, dzieciom szczególnie uzdolnionym – rozwinąć wrodzone predyspozycje, dzieciom z zaburzeniami zachowania – osiągnąć harmonię rozwojową, dzieciom rozwijającym się wolniej – dołączyć do poziomu ich rówieśników.Jednym ze sposobów zapewnienia wysokiej jakości edukacji uczniom ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi jest praca nauczyciela i ucznia przy wykorzystaniu możliwości, jakie dają obecnie technologie informacyjno-komunikacyjne. Obecnie technologie informacyjno-komunikacyjne (dalej: TIK) są niezbędne do życia i pracy w społeczeństwie informacyjnym, co stawia przed szkołami wyzwanie odnośnie zmian w zakresie dydaktyki pracy z uczniami, przy wykorzystaniu tych funkcjonalności, które pozwolą dzieciom wyszukiwać, przetwarzać i korzystać z dostępnych informacji. Konkretne zastosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych są niezwykle zróżnicowane i urozmaicone, z tego też względu Instytut Badań Edukacyjnych zaprojektował i przeprowadził badanie jakościowe, którego celem było zebranie informacji w obszarze wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (dalej: SPE).Badanie zostało przeprowadzone na docelowej próbie szkół podstawowych uczestniczących w programie rządowym rozwijania kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych „Cyfrowa szkoła”. Program ten miał charakter pilotażowy i realizowany był w okresie: kwiecień 2012 – sierpień 2013 r. Adresowany był do wszystkich szkół publicznych podstawowych i ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia, natomiast beneficjentami jego byli uczniowie klas IV–VI, nauczyciele uczący w tych klasach i – w miarę możliwości – nauczyciele uczący w klasach I–III.Celem badania było sprawdzenie w praktyce rozwiązań zmierzających do zwiększenia stosowania przez nauczycieli TIK w procesie edukacyjnym, a w konsekwencji – podniesienie kompetencji uczniów w zakresie stosowania TIK w procesie uczenia się. W opisywanym w niniejszym raporcie badaniu wzięło udział 17 szkół o charakterze szkół specjalnych i z oddziałami integracyjnymi z pięciu województw: zachodniopomorskiego, łódzkiego, pomorskiego, śląskiego, kujawsko-pomorskiego. Wyniki badania jakościowego pokazały, że TIK w edukacji uczniów ze SPE odgrywają istotną rolę, jako narzędzia umożliwiające bądź ułatwiające przede wszystkim komunikację.Łatwiejszy staje się odbiór edukacyjnych treści, w szczególności dla tych uczniów, którym niepełnosprawność nie pozwala na pełne korzystanie z tradycyjnych narzędzi nauczania. Dla nauczycieli stosowanie TIK w nauczaniu, to dodatkowe narzędzie pracy z dziećmi, których specyficzne potrzeby ograniczają możliwość korzystania z ogólnodostępnych programów i narzędzi dydaktycznych.Badanie nie dostarcza jednakże odpowiedzi na pytanie o wymierne efekty wykorzystania TIK w nauczaniu i nauce dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Nie odnosi się do wyników testów i egzaminów, nie porównuje osiągnięć edukacyjnych między latami ani nie ukazuje wyników niezależnie opracowanego pomiaru kompetencji uczniów. Powyższe wymaga odrębnych badań, bardzo specjalistycznych, ze względu na charakterystykę badanej populacji.