[WYLOGUJ SIĘ]




Pozycja społeczno-zawodowa nauczycieli. Raport z badania jakościowego

rodzaj publikacji: raport z badań, powstały w ramach badania Pozycja społeczno-zawodowa nauczycieli a szanse na szkolnym i pozaszkolnym rynku pracy | obszar: 3. Socjologiczno-prawne aspekty polityki edukacyjnej

wydany: 2015 (wrzesień) | opubl. w internecie: tutaj | zobacz plik: PDF

autorzy: Magdalena Smak, Dominika Walczak

jednostka: Zespół Badań Nauczycieli (ZBN)

opis lub streszczenie:

W hierarchiach zawodów CBOS nauczyciele niezmiennie zajmują wysoką pozycję. Nauczyciele są zgodni, że na szczególny szacunek społeczny zasługują wszyscy ci, którzy wykonują zawody o dużej użyteczności społecznej.

Tworząc obraz człowieka sukcesu nauczyciele posługują się kategoriami pozaekonomicznymi: człowiekiem sukcesu określają osobę zadowoloną z własnego życia, cieszącą się autonomią, posiadającą wewnętrzną harmonię, spełnioną, szczególnie w obszarach życia rodzinnego, wykonującą zawód przynoszący satysfakcję. Ten typ argumentacji może wskazywać na racjonalizację własnej pozycji społeczno-zawodowej.

Nauczyciele jako nieuprawomocnione i niesprawiedliwe uważają traktowanie wszystkich przedstawicieli zawodu jako homogenicznej grupy.

Badani wskazują na istniejącą hierarchię prestiżu w obrębie zawodu nauczyciela. Wśród czynników różnicujących szacunek dla nauczycieli wymieniają: wielkość miejscowości, czynniki instytucjonalne, wpisane w system edukacyjny (np. ważność poszczególnych przedmiotów, specyfika etapów edukacyjnych), kulturę organizacyjną szkoły (styl zarządzania, relacje z dyrektorem, atmosferę w gronie pedagogicznym), kontakty z otoczeniem, wyniki uczniów, jak również cechy osobiste nauczycieli.

W budowaniu prestiżu pomocne są: posiadanie długiego stażu pracy w zawodzie, nauczanie przedmiotów maturalnych w liceach ogólnokształcących, zlokalizowanych w dużych miastach, praca w szkołach, których uczniowie osiągają wysokie wyniki z egzaminów zewnętrznych, dobre relacje z dyrektorem szkoły i gronem pedagogicznym.

summary:

In the hierarchies of occupations and professions (CBOS), teachers invariably occupy a high position. Teachers agree that all those who perform jobs of high social utility deserve special esteem in society.

Teachers describe the successful person omitting financial aspects: such a person is happy with his or her own life, enjoys autonomy, has inner harmony, is fulfilled especially in the family life, performs a job that gives satisfaction. This type of rgumentation can be interpreted as rationalisation of their own social and professional position.

Variations in the prestige of the teaching profession Teachers consider the treatment of all epresentatives of the profession as a homogenous group to be unjustified and unfair.

The study indicates the existing hierarchy of prestige within the teaching profession. The factors that differentiate the prestige of teachers include: size of locality, institutional factors inscribed into the educational system (e.g. the importance of particular subjects, specificity of educational stages), school’s organisational culture (management style, relations with the principal, atmosphere among the teaching staff), relations with social environment, students’ results, as well as teachers’ personality traits.

Thus, higher prestige is enjoyed by: teachers with long job seniority, those who teach the matura exam subjects in general upper secondary schools, located inbig cities, whose students achieve good external exam results, especially teachers who teach science subjects, who have good relations with the principal and the teaching staff.