[WYLOGUJ SIĘ]




Nauczyciele a osiągnięcia szkół (na podstawie danych TALIS i wyników egzaminu gimnazjalnego)

working papers

Analizy IBE 2011/2

autorzy: Rafał Piwowarski

opis:

Poszukując związków między informacjami o nauczycielach polskich gimnazjów (badania TALIS) i o osiągnięciach edukacyjnych szkół, mierzonych wynikami egzaminu gimnazjalnego (EG) ustalono, że zachodzą między niektórymi z nich pewne relacje. Ze względu na to, że związki te odnoszą się do uśrednionych charakterystyk szkół, a nie nauczycieli i uczniów – należy je traktować ostrożnie, przede wszystkim jako związki statystyczne.   Szkoły, w których więcej było nauczycieli starszych, o dłuższym stażu - osiągnęły nieco lepsze wyniki egzaminu gimnazjalnego.  W szkołach, w których znaczny był odsetek nauczycieli dłużej przygotowujących się do lekcji – wyniki EG były gorsze.  Okazało się, że tylko odsetek nauczycieli deklarujących udział w wizytach obserwacyjnych i w badaniach (spośród innych form rozwoju zawodowego) miał istotny statystycznie, ale słaby związek z wyższym, średnim wynikiem EG uczniów danej szkoły.  Wyższemu odsetkowi nauczycieli deklarujących, że ocena zewnętrzna pracy nauczyciela odbywała się rzadziej niż co 2 lata (lub nigdy) towarzyszył niższy wynik EG tej szkoły.  Wyższy odsetek nauczycieli stwierdzających, że długotrwałe, słabe wyniki pracy nauczycieli skutkowałyby zwolnieniem z pracy – przejawiał się lepszym wynikiem EG szkoły.  Silny, dodatni związek odnotowano między wynikami EG szkoły a odsetkiem nauczycieli w danej szkole zgadzających się ze stwierdzeniem: „dobry wynik w nauce, to taki, który jest lepszy od poprzedniego, osiągniętego przez ucznia”.  Dodatni związek odnotowano między odsetkiem nauczycieli, którzy wyrazili zdecydowaną akceptację stwierdzenia: „nauczyciele wiedzą znacznie więcej niż uczniowie i nie powinni pozwalać uczniom na formułowanie odpowiedzi, ponieważ mogą być niepoprawne” – a wynikiem szkoły w EG.  Zarówno tam, gdzie był wyższy odsetek nauczycieli zgadzających się, iż „myślenie i rozumowanie są ważniejsze niż treści programu nauczania” (konstruktywizm) oraz - „dobrzy nauczyciele pokazują właściwy sposób rozwiązania zadania” (bezpośredni przekaz wiedzy) – szkoły te miały lepsze wyniki z EG.  Pod względem poczucia przez nauczycieli własnej skuteczności (self-efficacy) –statystycznie związany z wyższym wynikiem EG szkoły okazał się większy odsetek nauczycieli deklarujących: „mam poczucie, że wiele wnoszę w życie moich uczniów pod względem ich edukacji”. 4     Wyższemu odsetkowi nauczycieli zdecydowanie zgadzających się ze stwierdzeniem „w tej szkole nauczyciele i uczniowie zwykle są ze sobą w dobrych stosunkach” – towarzyszył wyższy wynik EG.  Szkoły, w których więcej nauczycieli wskazywało, iż niemal na każdych zajęciach „uczniowie pracują w grupach, zależnie od swoich umiejętności” oraz „przeprowadzam test lub sprawdzian...” – uzyskały lepszy wynik EG.  W szkołach, w których wyższy był odsetek nauczycieli zdecydowanie nie zgadzających się ze stwierdzeniem „kiedy zaczyna się lekcja, musi upłynąć sporo czasu, zanim klasa się uciszy” – wynik EG był gorszy