[WYLOGUJ SIĘ]




Koszty edukacji ponadgimnazjalnej i policealnej

monografie

2014/0

autorzy: Urszula Sztanderska, Elżbieta Drogosz-Zabłocka

opis:

Głównym tematem tego opracowania jest analiza dostępnych danych dotyczących wysokości i struktury nakładów finansowych, publicznych i prywatnych na edukację młodzieży (w niektórych obszarach także dorosłych) na poziomie ponadgimnazjalnym. Edukacja policealna jest, zgodnie z Ustawą o systemie oświaty z 7 września 1991 r. (Dz.U. 1991 nr 95 poz. 425), częścią edukacji ponadgimnazjalnej, jednak ze względu na (1) jej specyfikę obejmującą wyłącznie przygotowanie zawodowe, (2) odbiorców, którymi są osoby dorosłe legitymujące się wykształceniem średnim oraz (3) typ placówek policealnych będących w większości podmiotami niepublicznymi, wyróżniono ją w tytule jako specyficzny rodzaj edukacji ponadgimnazjalnej. Odróżniającą cechą szkół policealnych jest także to, że w przeciwieństwie do wszystkich pozostałych szkół ponadgimnazjalnych warunkiem podjęcia w nich nauki, jest ukończenie innej szkoły ponadgimnazjalnej – liceum ogólnokształcącego lub technikum. Z drugiej strony jednak edukację policealną łączy z ponadgimnazjalną to, że w nich obu kształcenie odbywa się na poziomie określanym we wcześniejszym systemie organizacji szkolnictwa jako średni (poniżej wyższego) a także, że zasady ich finansowania ze środków publicznych są podobne.
Niniejsza książka jest kontynuacją – biorąc pod uwagę kolejne etapy kształcenia – analiz przedstawionych w opracowaniu „Koszty edukacji od przedszkola do gimnazjum” z 2013 roku. W przeciwieństwie jednak do poprzedniej pracy, w tej zajmujemy się finansowaniem edukacji bardziej zróżnicowanej. W szkolnictwie ponadgimnazjalnym mamy bowiem do czynienia ze szkołami ogólnokształcącymi i prowadzącymi kształcenie zawodowe a w ramach tych ostatnich z zasadniczymi szkołami zawodowymi, technikami i szkołami policealnymi. Dodatkowo, obok wymienionych szkół istnieją szkoły specjalne, w których kształci się młodzież wymagająca szczególnych warunków nauki ze względu na niepełnosprawność. Występowanie różnych typów szkół na poziomie ponadgimnazjalnym, zwiększa zróżnicowanie nakładów ponoszonych na kształcenie różnych grup uczniów tak ze względu na różny charakter kształcenia, jak i ze względu na różny okres jego trwania. Dodatkowo można oczekiwać, że nakłady na kształcenie zawodowe mogą się kształtować niejednakowo ze względu na specyfikę nauczanych zawodów, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymagania związane z kształceniem praktycznym. A gdy uwzględni się jeszcze zróżnicowanie technologiczne występujące wewnątrz branż, to można zakładać, że nawet szkoły zawodowe tego samego typu mogą różnić się między sobą programem, niezbędnym wyposażeniem i nakładochłonnością zajęć praktycznych. Istnieją zatem wszelkie podstawy ku temu, by sądzić, iż występuje uzasadniona potrzeba przeznaczania różnej wielkości środków na edukację w szkołach ponadgimnazjalnych w zależności od typu szkoły, a w przypadku szkolnictwa zawodowego także w zależności od zawodu i związanej z nim dominującej, nauczanej technologii. To, czego się uczy młodzież, może wpływać bowiem na konieczność ponoszenia nakładów w określonej wysokości.